Przesłanie do narodów Polski i Rosji

WSPÓLNE PRZESŁANIE
DO NARODÓW POLSKI I ROSJI

17 sierpnia 2012 roku w Warszawie zostało podpisane przez Arcybiskupa Józefa
Michalika, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski i Cyryla I, Patriarchę
Moskiewskiego i Całej Rusi, Wspólne Przesłanie do Narodów Polski i Rosji. Jak
podkreślał Arcybiskup Józef Michalik, ten dokument został podpisany w duchu
posłuszeństwa Ewangelii i w poczuciu odpowiedzialności za rozeznanie sytuacji
współczesnego świata. Ojciec Święty Benedykt XVI, kierując słowa pozdrowienia do
Polaków zgromadzonych w dniu 19 sierpnia 2012 roku na modlitwie Anioł Pański
zaznaczył, że jest to ważne wydarzenie, które budzi nadzieję na przyszłość. Wyrosło
bowiem na gruncie pragnienia budowania braterskiej jedności i współpracy naszych
Kościołów na rzecz krzewienia ewangelicznych wartości we współczesnym świecie.
Dlatego też Biskupi Polscy zebrani na Jasnej Górze na Sesji Rady Biskupów
Diecezjalnych podjęli decyzję, aby niniejszy tekst przesłania został odczytany wiernym
w niedzielę 9 września br. To przesłanie wskazuje Polakom i Rosjanom drogę
pojednania, nie poprzez spektakularne polityczne gesty, ale przez odkrywanie prawdy o
trudnej przeszłości, przez gotowość do wzajemnego wybaczenia sobie win i wezwanie do
wspólnego dawania świadectwa Ewangelii, zwłaszcza wobec niełatwych współczesnych
wyzwań.

Oto tekst wspólnego przesłania:
W Chrystusie Bóg jednał ze sobą świat,
nie poczytując ludziom ich grzechów,
nam zaś przekazując słowo jednania
(2 Kor 5,19)

W poczuciu odpowiedzialności za teraźniejszość i przyszłość naszych Kościołów i
narodów oraz kierując się pasterską troską, w imieniu Kościoła Katolickiego w Polsce i
Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, zwracamy się ze słowem pojednania do wiernych
naszych Kościołów, do naszych narodów i do wszystkich ludzi dobrej woli.

Wyznając prawdę, że Jezus Chrystus jest naszym pokojem i pojednaniem (por. Ef
2,14; Rz 5,11), i mając świadomość powołania powierzonego nam w duchu Chrystusowej
Ewangelii, pragniemy wnieść swój wkład w dzieło zbliżenia naszych Kościołów i
pojednania naszych narodów.

1. Dialog i pojednanie
Nasze bratnie narody łączy nie tylko wielowiekowe sąsiedztwo, ale także bogate
chrześcijańskie dziedzictwo Wschodu i Zachodu. Świadomi tej długiej wspólnoty dziejów i
tradycji wyrastającej z Ewangelii Chrystusa, która wywarła decydujący wpływ na
tożsamość, duchowe oblicze i kulturę naszych narodów, a także całej Europy, wkraczamy na
drogę szczerego dialogu w nadziei, że przyczyni się on do uleczenia ran przeszłości,
pozwoli przezwyciężyć wzajemne uprzedzenia i nieporozumienia oraz umocni nas w
dążeniu do pojednania.
Grzech, który jest głównym źródłem wszelkich podziałów, ludzka ułomność,
indywidualny i zbiorowy egoizm, a także naciski polityczne, doprowadzały do wzajemnej
obcości, jawnej wrogości, a nawet do walki między naszymi narodami. W następstwie
podobnych okoliczności doszło wcześniej do rozpadu pierwotnej jedności chrześcijańskiej.
Podziały i rozłam, sprzeczne z wolą Chrystusa, stały się wielkim zgorszeniem, dlatego też
podejmujemy nowe wysiłki, które mają zbliżyć nasze Kościoły i narody oraz uczynić nas
bardziej wiarygodnymi świadkami Ewangelii wobec współczesnego świata.
Po II wojnie światowej i bolesnych doświadczeniach ateizmu, który narzucono
naszym narodom, wchodzimy dzisiaj na drogę duchowej i materialnej odnowy. Jeśli ma być
ona trwała musi przede wszystkim dokonać się odnowa człowieka, a przez człowieka
odnowa relacji między Kościołami i narodami.
Drogą ku takiej odnowie jest braterski dialog. Ma on dopomóc w lepszym poznaniu
się, odbudowaniu wzajemnego zaufania i w taki sposób doprowadzić do pojednania.
Pojednanie zaś zakłada również gotowość do przebaczenia doznanych krzywd i
niesprawiedliwości. Zobowiązuje nas do tego modlitwa: Ojcze nasz (…) odpuść nam nasze
winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom.
Apelujemy do naszych wiernych, aby prosili o wybaczenie krzywd,
niesprawiedliwości i wszelkiego zła wyrządzonego sobie nawzajem. Jesteśmy przekonani,
że jest to pierwszy i najważniejszy krok do odbudowania wzajemnego zaufania, bez którego
nie ma trwałej ludzkiej wspólnoty ani pełnego pojednania.
Przebaczenie nie oznacza oczywiście zapomnienia. Pamięć stanowi bowiem istotną
część naszej tożsamości. Jesteśmy ją także winni ofiarom przeszłości, które zostały
zamęczone i oddały swoje życie za wierność Bogu i ziemskiej ojczyźnie. Przebaczyć
oznacza jednak wyrzec się zemsty i nienawiści, uczestniczyć w budowaniu zgody i
braterstwa pomiędzy ludźmi, naszymi narodami i krajami, co stanowi podstawę pokojowej
przyszłości.

2. Przeszłość w perspektywie przyszłości
Tragiczne doświadczenia XX wieku dotknęły w większym lub mniejszym stopniu
wszystkie kraje i narody Europy. Zostały nimi boleśnie doświadczone nasze kraje, narody i
Kościoły. Naród polski i rosyjski łączy doświadczenie II wojny światowej i okres represji
wywołanych przez reżimy totalitarne. Reżimy te, kierując się ideologią ateistyczną,
walczyły z wszelkimi formami religijności i prowadziły szczególnie okrutną wojnę z
chrześcijaństwem i naszymi Kościołami. Ofiarę poniosły miliony niewinnych ludzi, o czym
przypominają niezliczone miejsca kaźni i mogiły znajdujące się na polskiej i rosyjskiej
ziemi.
Wydarzenia naszej wspólnej, często trudnej i tragicznej historii, rodzą niekiedy
wzajemne pretensje i oskarżenia, które nie pozwalają zagoić się dawnym ranom.
Obiektywne poznanie faktów oraz ukazanie rozmiarów tragedii i dramatów
przeszłości staje się dzisiaj pilną sprawą historyków i specjalistów. Z uznaniem
przyjmujemy działania kompetentnych komisji i zespołów w naszych krajach. Wyrażamy
przekonanie, że ich wysiłki pozwolą poznać niezakłamaną prawdę historyczną, dopomogą
w wyjaśnieniu wątpliwości i przyczynią się do przezwyciężenia negatywnych stereotypów.
Wyrażamy przekonanie, że trwałe pojednanie jako fundament pokojowej przyszłości, może
się dokonać jedynie w oparciu o pełną prawdę o naszej wspólnej przeszłości.
Apelujemy do wszystkich, którzy pragną dobra, trwałego pokoju oraz szczęśliwej
przyszłości: do polityków, działaczy społecznych, ludzi nauki, kultury i sztuki, wierzących
i niewierzących, do przedstawicieli Kościołów – stale podejmujcie wysiłki na rzecz
rozwijania dialogu, wspierajcie to, co umożliwia odbudowanie wzajemnego zaufania i zbliża
ludzi do siebie oraz pozwala budować wolną od przemocy i wojen pokojową przyszłość
naszych krajów i narodów.

3. Wspólnie wobec nowych wyzwań
W wyniku politycznych i społecznych przemian, pod koniec XX wieku nasze
Kościoły uzyskały możliwość pełnienia swojej misji ewangelizacyjnej, a zatem także
kształtowania naszych społeczeństw w oparciu o tradycyjne wartości chrześcijańskie.
Chrześcijaństwo wniosło w minionych dziejach ogromny wkład w formowanie duchowego
oblicza i kultury naszych narodów. Dążymy także dziś, w dobie indyferentyzmu religijnego
oraz postępującej sekularyzacji, do podjęcia wszelkich starań, aby życie społeczne i kultura
naszych narodów nie zostały pozbawione podstawowych wartości moralnych, bez których
nie ma trwałej pokojowej przyszłości.
Pierwszym i najważniejszym zadaniem Kościoła po wszystkie czasy pozostaje nadal
głoszenie Ewangelii Chrystusa. Wszyscy chrześcijanie, nie tylko duchowni, ale i wierni
świeccy są powołani, by głosić Ewangelię Pana i Zbawiciela Jezusa Chrystusa oraz nieść
Dobrą Nowinę słowem i świadectwem własnego życia, zarówno w wymiarze prywatnym,
rodzinnym, jak i społecznym.
Uznajemy autonomię władzy świeckiej i kościelnej, lecz opowiadamy się także za
współpracą w dziedzinie troski o rodzinę, wychowania, ładu społecznego i innych kwestii
ważnych dla dobra społeczeństwa. Chcemy umacniać tolerancję, a przede wszystkim bronić
fundamentalnych swobód na czele z wolnością religijną oraz bronić prawa do obecności
religii w życiu publicznym.
Dzisiaj nasze narody stanęły wobec nowych wyzwań. Pod pretekstem zachowania
zasady świeckości lub obrony wolności kwestionuje się podstawowe zasady moralne oparte
na Dekalogu. Promuje się aborcję, eutanazję, związki osób jednej płci, które usiłuje się
przedstawić jako jedną z form małżeństwa, propaguje się konsumpcjonistyczny styl życia,
odrzuca się tradycyjne wartości i usuwa z przestrzeni publicznej symbole religijne.
Nierzadko spotykamy się też z przejawami wrogości wobec Chrystusa, Jego
Ewangelii i Krzyża, a także z próbami wykluczenia Kościoła z życia publicznego.
Fałszywie rozumiana świeckość przybiera formę fundamentalizmu i w rzeczywistości jest
jedną z odmian ateizmu.
Wzywamy wszystkich do poszanowania niezbywalnej godności każdego człowieka
stworzonego na obraz i podobieństwo Boga (Rdz 1,27). W imię przyszłości naszych
narodów opowiadamy się za poszanowaniem i obroną życia każdej istoty ludzkiej od
poczęcia do naturalnej śmierci. Uważamy, że ciężkim grzechem przeciw życiu i hańbą
współczesnej cywilizacji jest nie tylko terroryzm i konflikty zbrojne, ale także aborcja i
eutanazja.
Trwałą podstawę każdego społeczeństwa stanowi rodzina jako stały związek
mężczyzny i kobiety. Jako instytucja ustanowiona przez Boga (por. Rdz 1,28; 2,23-24),
rodzina wymaga szacunku i obrony. Jest ona bowiem kolebką życia, zdrowym
środowiskiem wychowawczym, gwarantem społecznej stabilności i znakiem nadziei dla
społeczeństwa. To właśnie w rodzinie dojrzewa człowiek odpowiedzialny za siebie, za
innych oraz za społeczeństwo, w którym żyje.
Ze szczerą troską, nadzieją i miłością patrzymy na młodzież, którą pragniemy
uchronić przed demoralizacją oraz wychowywać w duchu Ewangelii. Chcemy uczyć
młodych miłości do Boga, człowieka i ziemskiej ojczyzny oraz kształtować w nich ducha
chrześcijańskiej kultury, której owocem będzie szacunek, tolerancja i sprawiedliwość.
Jesteśmy przekonani, że Zmartwychwstały Chrystus jest nadzieją nie tylko dla
naszych Kościołów i narodów, ale także dla Europy i całego świata. Niech On sprawi swoją
łaską, aby każdy Polak w każdym Rosjaninie i każdy Rosjanin w każdym Polaku widział
przyjaciela i brata.
Zarówno Polacy, jak i Rosjanie żywią głęboką cześć do Najświętszej Maryi Panny.
Ufając wstawiennictwu Matki Bożej, polecamy Jej opiece wielkie dzieło pojednania i
zbliżenia naszych Kościołów i narodów. Przywołując słowa Pawła Apostoła: Sercami
waszymi niech rządzi pokój Chrystusowy (Kol 3,15), błogosławimy wszystkim w imię Ojca i
Syna, i Ducha Świętego.

+ Józef
Arcybiskup Michalik
Metropolita Przemyski
Przewodniczący
Konferencji Episkopatu Polski

+ Cyryl
Patriarcha Moskiewski
i Całej Rusi

Za zgodność
+ Wojciech Polak
Sekretarz Generalny Konferencji
Episkopatu Polski

Tekst Przesłania należy odczytać w niedzielę, 9 września 2012 roku.

KURIA METROPOLITALNA Poznań, dnia 5 września 2012 roku
ul. Ostrów Tumski 2 N. 5154/2012
61-109 Poznań
tel. +48 61 851 28 00
fax: +48 61 851 28 14
kuria@archpoznan.pl
www.archpoznan.pl

Zarządzenie
Wspólne Przesłanie do Narodów Polski i Rosji należy odczytać w niedzielę 9 września
2012 roku w kościołach i kaplicach Archidiecezji Poznańskiej.

Biskup Grzegorz Balcerek
Wikariusz Generalny

ks. prałat Ireneusz Dosz
Kanclerz Kurii